Ս. ԱՍՏՈՒԱԾԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻԷՆ ՆԵՐՍ

kantsasar.com – Սր­բա­զան Հայ­րա­պետ­նե­րու կող­մէ հաս­տատ­ուած քա­ռաս­նօր­եայ պա­հե­ցո­ղու­թիւնը իւ­րա­քան­չիւր հա­ւա­տաց­եա­լի առի­թը կ՛ըն­ծա­յէ իր հոգի­ին հա­յելի­ին դի­մաց իր ան­ձը խո­րա­սու­զու­մի, ինք­նա­տե­սութ­եան, ինք­նասր­բագր­ման, ինք­նաքն­նու­թեան ու ինք­նա­բիւ­րե­ղաց­ման են­թար­կե­լու: Պա­հեր` որոնք մի­ջոց են Աս­տու­ծոյ աչ­քին ներ­քեւ ինք­զինք վե­րա­նա­յե­լու, ինք­զինք ըմբռ­նե­լու, ինք­զինք ըլ­լա­լու, ապա­շա­ւող Անա­ռակ Որդի­ին նման վե­րա­դարձ կա­տա­րե­լու, աստ­ուա­ծադ­րոշմ պատ­կե­րը վերս­տա­նա­լու, նո­րոգ կեան­քի մը վերս­տեղ­ծու­մով սր­բու­թեան խո­րան կանգ­նե­լու եւ մշ­տա­պէս յա­րա­բե­րու­թեան մէջ մնա­լու Ամե­նա­կալ Հօր Աս­տու­ծոյ հետ:

Մեծ Պա­հոց ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նին, Հա­լէ­պի եր­կու եկե­ղե­ցի­նե­րուն մէջ, ամէն Երեք­շաբ­թի` Արե­ւա­գա­լի եւ Չո­րեք­շաբ­թի` Հս­կու­մի ժա­մեր­գու­թիւն­ներ կա­տար­ուե­ցան Ս. Աստ­ուա­ծա­ծին եւ ամէն Հինգ­շաբ­թի ու Ուր­բաթ` Ս. Գրի­գոր Լու­սա­ւո­րիչ Եկե­ղե­ցի­նե­րէն ներս: Բեր­իոյ Հա­յոց Թե­մի Առաջ­նորդ Գերշ. Տ. Շա­հան Սրբ. Եպս. Սար­գիս­եան այս տա­րի իր քա­րո­զա­խօ­սու­թեանց առաջ­նոր­դող բնա­բան ու­նե­ցաւ Յով­հան­նու Աւե­տա­րա­նէն 8.12 հա­մա­րը եւ նիւթ քա­ղած էր Կիւ­րեղ Երու­սա­ղէ­մա­ցի Հայ­րա­պե­տին գըր­չին պատ­կա­նող «Կո­չումն Ըն­ծա­յու­թեան» հա­տո­րը: Սր­բա­զան Հայ­րը Արե­ւա­գա­լի ժա­մեր­գու­թեան ըն­թաց­քին իր խորհր­դա­ծու­թեանց մէջ լայ­նօ­րէն դի­տել տուաւ, թէ ինչ­պէս բա­զում մար­դիկ, զար­մա­նա­լի ու ան­հան­դուր­ժե­լի հա­կա­սու­թեամբ խա­ւա­րը աւե­լի կը սի­րեն քան Լոյ­սը, եւ փո­խա­նակ Աս­տու­ծոյ որ­դի­ներ ըլ­լա­լու` կը յա­մա­ռին ըլ­լալ խա­ւա­րի որ­դի­ներ: Կը նա­խընտ­րեն չա­րի­քը` բա­րի­քէն, նա­խանձն ու ատե­լու­թիւնը` սէր ու խա­ղա­ղու­թե­նէն, նիւ­թա­պաշ­տու­թիւնը` գա­ղա­փա­րա­պաշ­տու­թե­նէն, նիւ­թա­կան ու մարմ­նա­կան նուաստ հա­ճոյք­նե­րը` բա­րո­յա­կան եւ հո­գե­կան վսեմ ար­ժէք­նե­րէն, անի­րա­ւու­թիւնը` ար­դա­րու­թե­նէն, աշ­խար­հա­պաշ­տու­թիւնը` աստ­ուած­պաշ­տու­թե­նէն: Սր­բա­զան Հօր իսկ բա­ռե­րով, իս­կա­տիպ քրիս­տոն­եայ դառ­նա­լու հա­մար պէտք է հո­գե­պէս արթն­նալ եւ ինք­նա­գի­տակ­ցու­թեան գալ` մեր մէ­ջէն ար­մա­տախ­լե­լով չա­րին ցա­նած որոմ­նե­րը, խոր­տա­կե­լով չա­րին կանգ­նե­ցու­ցած մեհ­եա­ննե­րը եւ անոր փո­խա­րէն Սեր­մա­նո­ղին` Քրիս­տո­սի ցա­նած փր­կու­թեան սեր­մե­րը աճեց­նել որ­պէս երաշ­խիք փր­կու­թեան:

* * *

Հա­կա­ռակ Սուր­իոյ մէջ տի­րող դժն­դակ պայ­ման­նե­րուն, այս տա­րի եւս հո­վա­նա­ւո­րու­թեամբ Առաջ­նորդ Սր­բա­զան Հօր, ան­խա­փան կեր­պով տե­ղի ու­նե­ցան Աւագ Շաբթ­ուան արա­րո­ղու­թիւն­նե­րը` Ղա­զա­րու յա­րու­թեան, Տա­սը կոյ­սե­րու, Քրիս­տո­սի մե­ղա­ւոր կնոջ կող­մէ օծ­ման, Վեր­ջին Ընթ­րի­քի եւ Թաղ­ման կար­գի յի­շա­տա­կում­նե­րը: Իսկ հա­ւա­տաց­եալ­ներ, ժո­ղովր­դա­կան պար­զու­թեամբ եւ բնա­կան ինք­նաբ­խու­մով, մեղմ շեշ­տե­րով եւ հա­զիւ զգա­ցուող ելե­ւէջ­նե­րով կը մաս­նակ­ցէ­ին եր­գուող շա­րա­կան­նե­րուն, զորս այն­քա՜ն վե­հու­թիւն, վե­րաս­լաց թռիչք, խո­րա­սոյզ ինք­նա­հա­յե­ցո­ղու­թիւն կը պատ­ճա­ռէ­ին բո­լո­րին հո­գի­նե­րուն: Հա­ւա­տաց­եալ­նե­րու հո­գի­նե­րէն աղօթ­քի մր­մունջ­ներ կը վեր­թե­ւէ­ին դէ­պի կա­մար­ներն այս տա­ճա­րին եւ կա­մար­նե­րէն վեր` կը հաս­նէ­ին Ամե­նա­կալն Աս­տու­ծոյ: Իւ­րա­քան­չիւր ոք ու­նէր իր աղօթ­քը, աղա­չան­քը, խնդ­րան­քը: Սա­կայն անոնք եկած չէ­ին Եկե­ղե­ցի որ­պէս սոսկ ան­հատ­ներ, այլ որ­պէս մէկ մար­մին, առա­քե­լա­հիմն ու լու­սա­ւոր­չա­հաս­տատ եկե­ղե­ցի, հայ­կազն­եան տոհ­մի հա­ւա­քա­կա­նու­թիւն:

Աւագ Հի­նգշաբ­թի, առա­ւօտ­եան ժա­մը 10:00-ին, Սուրբ եւ ան­մահ Պա­տա­րագ մա­տուց­ուե­ցաւ: Պա­տա­րա­գիչն էր Արժ. Տ. Տա­թեւ Ա. Քհնյ. Մի­քա­յէլ­եա­նը: Ժա­մը 2:30-ին կա­տար­ուե­ցաւ Ոտնլ­ուա­յի արա­րո­ղու­թիւնը` հո­վա­նա­ւո­րու­թեամբ եւ նա­խա­գա­հութ­եամբ Առաջ­նորդ Սր­բա­զան Հօր: Սր­բա­զան Հայ­րը Քրիս­տո­սի օրի­նա­կին հե­տե­ւե­լով, խո­նար­հութ­եան իբ­րեւ ապա­ցոյց 12 դպիր­նե­րու ոտ­քե­րը լուաց, այն­պէս ինչ­պէս Քրիս­տոս Ինք կա­տա­րած էր Իր 12 աշա­կերտ­նե­րուն: Ժա­մը 4:00-ին սկիզբ առաւ «Խա­ւար­ման Գի­շեր­ուան» արա­րո­ղու­թիւնը: Ս. Աստ­ուա­ծած­ին Եկե­ղեց­ւոյ Դպ­րաց դա­սը, ղե­կա­վա­րութ­եամբ դպ­րա­պետ տոքթ. Սար­գիս Իս­կէն­եա­նի, հի­աս­քանչ կա­տա­րու­մով ներ­կա­յա­ցուց օր­ուան յա­տուկ շա­րա­կան­նե­րը: Իսկ հա­ւա­տաց­եալ­նե­րու խուռ­նե­րամ բազ­մու­թիւնը աղա­չա­կան մեղ­մու­թեամբ եւ աղե­խարշ պոռթ­կու­մով, մերթ յան­կու­ցիչ գրաւ­չութ­եամբ, մերթ ցն­ցիչ ուժգ­նու­թեամբ, մեղ­մաթր­թիռ ձայ­նե­րով կ՛ըն­կե­րակ­ցէր եր­գե­ցո­ղու­թեան եւ կ՛ապ­րէր շա­րա­կան­նե­րը իր հոգ­ւոյն մէջ:

«Ո՞ւր ես մայր Իմ» յու­զա­խառն շա­րա­կա­նէն ետք, Առաջ­նորդ Սր­բա­զան Հայ­րը հո­գե­ցունց քա­րո­զով լի­ա­ցուց հա­ւա­տաց­եալ­նե­րու հո­գի­նե­րը: Բնա­բան ու­նե­նա­լով Քրիս­տո­սի «Հա՛յր, ամէն ինչ կա­րե­լի է քե­զի հա­մար: Եթէ կա­րե­լի է այդ բա­ժա­կը հե­ռա­ցուր ինձ­մէ, բայց ո՛չ թէ իմ, այլ քու կամքդ թող ըլ­լայ» (Մր 14.36: Ղկ 22.4)), Գե­րաշ­նորհ Սր­բա­զա­նը շեշ­տեց, թէ Քրիս­տոս Իր ու­սու­ցում­նե­րով, աստ­ուա­ծա­հաճ կեան­քով եւ ներ­կա­յու­թեամբ պայ­ծա­ռա­կեր­պեց, լու­սա­կեր­պեց, փո­խա­կեր­պեց, այ­լա­կեր­պեց բո­լոր անոնք, որոնք Իրեն հետ հա­ղոր­դակ­ցու­թեան մէջ էին: Անոնց սոր­վե­ցուց նե­ղու­թեանց, տագ­նապ­նե­րու, դժ­ուա­րու­թեանց մէջ չյու­սա­հա­տե­լու եւ չվա­րա­նե­լու, այլ դի­մե­լու Աս­տու­ծոյ, որ զի­րենք գր­կա­բաց կ՛ըն­դու­նի, այն­պէս ինչ­պէս ըն­դու­նեց Անա­ռակ Որ­դին իր բազ­մա­պի­սի մեղ­քե­րով հան­դերձ: «Եթէ Աս­տու­ծոյ Որ­դին, Ինք Աստ­ուած ըլ­լա­լով ծն­կա­չոք դի­մեց Հօր Աս­տու­ծոյ, ոչ թէ մարդ­կա­յին տկա­րութ­եան ու ան­կա­րու­թեան վի­ճա­կին մէջ, այլ մե­զի սոր­վեց­նե­լու, թէ մարդ ծուն­կի գա­լու, հնա­զան­դե­լու եւ Երկ­նա­ւոր Հօ­րը դի­մե­լու է…: Մեզ­մէ իւ­րա­քան­չիւ­րը պար­տա­ւոր է ծուն­կի գա­լու իր հոգի­ին մէջ, իր սըր­տին մէջ, իր մտ­քին մէջ` լսե­լու Ամե­նա­կա­լին ձայ­նը: Ահա այն ատեն կը սկ­սի հե­ծող սր­տի կո­ծով ու հա­ռա­չան­քով պա­ղա­տիլ Աս­տու­ծոյ` ձեռք կար­կա­ռե­լու իրեն, թո­ղու­թիւն շնոր­հե­լու իր մեղ­քե­րուն, մաք­րե­լու զինք իր մեղ­քե­րու աղ­տե­ղու­թե­նէն, լոյս տա­լու իր մտ­քին ու քայ­լե­րուն, յոյ­սով, հա­ւատ­քով ու առա­քի­նու­թեան զէն­քե­րով զի­նե­լու զինք ընդ­դէմ փոր­ձու­թիւն­նե­րուն ու փոր­ձի­չին, խա­ղա­ղու­թիւն պար­գե­ւե­լու մա­նա­ւանդ այ­սօր­եայ նե­ղու­թեանց ու տա­րա­պայ­ման դժ­ուա­րու­թեանց մէջ, սէր հե­ղե­լու իր սըր­տին մէջ եւ իմաս­տու­թեամբ լեց­նե­լու զինք` ան­հուն սի­րով եւ բա­ցար­ձակ հա­ճու­թեան Աս­տու­ծոյ կամ­քը կա­տա­րե­լու ի խն­դիր», ըսաւ Սր­բա­զան Հայ­րը:

Իսկ Կի­րա­կի, 31 Մարտ 2013-ին, նա­խորդ օր­ուան` Ճրա­գա­լոյ­ցին տե­ղի ու­նե­ցած վտան­գա­ւոր մագլ­ցում­նե­րուն բե­րու­մով, հա­յոր­դի­նե­րու ապա­հո­վու­թեան հա­մար եւ երկ­րի մէջ տի­րող ան­բա­րեն­պաստ իրա­վի­ճա­կին պատ­ճա­ռով, Ս. Պա­տա­րա­գը բա­ցա­ռա­բար տե­ղի ու­նե­ցաւ Ս. Աստ­ուա­ծա­ծին Եկե­ղեց­ւոյ ներք­նաս­րա­հէն ներս: Ս. Պա­տա­րա­գը մա­տոյց եւ յա­ւուր պատ­շա­ճի քա­րո­զեց Առաջ­նորդ Սըր­բա­զան Հայ­րը, որ բնա­բան ընտ­րած էր «Եթէ բե­րա­նովդ խոս­տո­վա­նիս, թէ Յի­սուս Տէր է, եւ սր­տիդ մէջ հա­ւա­տաս թէ Աստ­ուած զինք յա­րու­ցա­նեց մե­ռել­նե­րէն` կը փրկ­ուիս» աստ­ուա­ծաշն­չա­կան հա­մա­րը:

Սր­բա­զա­նը նախ փառք եւ գո­հու­թիւն վե­րա­ռա­քեց առ Բարձր­եալն Աստ­ուած եւ ապա իր հայ­րա­կան գնա­հա­տան­քը յայտ­նեց հա­ւա­տա­ւոր­նե­րուն, որոնք հա­կա­ռակ դուր­սի աղ­մու­կին, ահագ­նադ­ղորդ ռմ­բա­կո­ծում­նե­րուն ու վտանգ­նե­րուն դի­մաց եկած էին եկե­ղե­ցի` մաս­նա­կից դառ­նա­լու Աւագ Շաբթը­ւան հո­գե­պա­րար արա­րո­ղու­թեանց: Սր­բա­զան Հայ­րը վկա­յեց` ըսե­լով. «Աս­տու­ծոյ եւ մարդ­կու­թեան առ­ջեւ կը վկա­յեմ, որ մեր ժո­ղո­վուր­դը չի՛ գի­տեր մեռ­նիլ, չի՛ կր­նար մեռ­նիլ եւ այս բուխ հա­ւատ­քով կը շա­րու­նա­կէ հա­մախմբ­ուիլ»: Առաջ­նորդ Սր­բա­զա­նը կա­րե­ւո­րեց, թէ հայ ժո­ղո­վուր­դին հա­մար իւ­րա­յա­տուկ նշա­նա­կու­թիւն եւ մաս­նա­ւոր գրաւ­չու­թիւն ու­նի Քրիս­տո­սի Յա­րու­թ­եա՛ն տօ­նը, թէ` Քրիս­տո­սի յա­րու­թեան տօ­նը պատ­մու­թեան ըն­թաց­քը փո­խող ու մարդ­կա­յին կեան­քը յե­ղաշր­ջող եզա­կի դէպք մըն է: Առանց յա­րու­թեան Քրիս­տոս լոկ անց­եա­լի գե­ղե­ցիկ յուշ պի­տի ըլ­լար: Առանց յա­րու­թեան մարդ­կա­յին կեան­քը սոսկ նիւ­թով ու ժա­մա­նա­կով պայ­մա­նա­ւոր անն­պա­տակ գո­յու­թիւն պի­տի ըլ­լար: Քրիս­տո­սի հրա­շա­փառ յա­րու­թեամբ իրա­գործ­ուե­ցաւ լոյ­սի յաղ­թա­նա­կը խա­ւա­րին դէմ, բարի­ին յաղ­թա­նա­կը` չա­րին դէմ, եւ կեան­քին յաղ­թա­նա­կը` մահ­ուան դէմ:

«Հայ ժո­ղո­վուր­դը Ցե­ղաս­պա­նու­թիւն տե­սաւ եւ ապ­րե­ցաւ: Տա­ռա­պանք տե­սաւ եւ ապ­րե­ցաւ: Հայ­րե­նի­քը բազ­մա­չար­չար նե­ղու­թիւն­ներ կրեց եւ ապ­րե­ցաւ: Սփիւռ­քը քայ­քայք­ուած կը թուէր ըլ­լալ, վե­րա­կազ­մա­կեր­պե­ցաւ եւ ապ­րե­ցաւ շնոր­հիւ իր յա­րուց­եալ Փրկ­չին եւ մեր յա­րուց­եալ հա­ւատ­քին: Ճիշդ է, որ մեր չորս­դին մահն ու աւե­րա­ծու­թիւնն են որ կը տի­րեն, բայց մենք իր­բեւ յա­րուց­եալ ժո­ղո­վուրդ, հարկ է որ Յա­րուց­եալ Փրկ­չին տնօ­րի­նա­կան կեան­քի պսա­կու­մի այս յաղ­թա­նա­կի տօ­նին, սեղ­մօ­րէն կա­պենք մեր հա­ւատ­քի գօ­տին եւ խոր հա­մո­զու­մով նա­յինք երկ­րի վրայ ապ­րած մեր կեան­քին ո՛չ որ­պէս ինք­նի­մաստ, ինք­նա­վախ­ճան, ինք­նա­բաւ գո­յու­թիւն, այլ` յա­ւի­տե­նա­կա­նու­թեան ճամ­բուն մէջ մեր մարդ­կա­յին յա­ւեր­ժա­կան գնաց­քին որ­պէս հանգըր­ուան», մատ­նան­շեց Սր­բա­զան Հայ­րը:

Պա­տա­րա­գի աւար­տին Դպ­րաց դա­սը յա­րութ­եան նուիր­ուած փունջ մը շա­րա­կան­նե­րով հան­դէս եկաւ եւ ապա Սր­բա­զան Հօր «Պահ­պա­նիչ»ով վերջ գտաւ օր­ուան խոր­հուր­դը:

Ար­դա­րեւ, Արա­րի­չը արա­րա­ծի մար­մի­նով արա­րած­նե­րուն մէջ իջած, Աստ­ուած մար­դա­ցած, Կեանքն ու Ան­մա­հու­թիւնը մահ­կա­նա­ցու մար­դոց մէջ յայտն­ուած` տի­րա­բար ու արար­չօ­րէն մե­ռել­ներ կեան­քին վե­րա­դար­ձուց մահ­ուան անէ­ու­թե­նէն` արար­չա­գործ խօս­քի՛ մը զօ­րու­թեամբ. օրե­րէ ի վեր ար­դէն հո­ղա­նալ սկ­սած­ներ լոյս կեն­դա­նու­թեան բե­րաւ խա­ւար գե­րեզ­մա­նէն` կո­չի մը տի­րա­կան շեշ­տով` զար­մաց­նե­լով, հի­աց­նե­լով, եր­կիւ­ղով ու վա­խով հա­մա­կե­լով ամէն աչք որ տե­սաւ, ամէն ականջ որ լսեց, ամէն միտք որ իմա­ցաւ: Եւ Իր մար­մա­ւոր կեան­քի վեր­ջին հանգր­ուա­նին վրայ, իր ժա­մա­նա­կի լրու­մի վճ­ռա­կան վայրկ­եա­նին, վճիտ յս­տա­կութ­եամբ գո­չեց. «Քա­ջա­լե­րե­ցա­րուք, զի ես յաղ­թե­ցի աշ­խար­հին» (Յհ 16.33):

Ալեքսան Սրկ. Գալայճեան