«Առաջին լրատվական»-ի Realpolitik հաղորդաշարի հյուրն է ՀՀԿ-ական պատգամավոր Արման Սահակյանը:
-Վերջերս եք վերադարձել Քեսաբից: Տպավորությունները դեռ թարմ են: Դուք շարունակում եք հետևել Քեսաբի իրադարձություններին: Ուզում եմ, որ ներկայացնենք` ինչ տեղեկություններ ունեք այս պահի դրությամբ:
-Այս պահի դրությամբ, թեժ մարտերը շարունակվում են: Սիրիական զորքերը փորձում են ազատագրել Քեսաբը: Իհարկե, սա Սիրիայի համար էլ մեծ նշանակություն ունի և ոչ թե միայն հայկական խնդիր է: Երեկվանից սկսած` սիրիական բանակը բավական հաջող գործողություններ է իրականացնում:
35 գերի ունեինք, որից 3-ը երեկ վերադարձել են: Մնացած մարդկանց մասին տեղեկություն չկա, բայց, ամեն դեպքում, պատերազմում այս պահին հաջողություն կա` սիրիական բանակը բլուրը բլուրի հետից ազատագրում է: Վարկած կա, որ դանդաղ են ազատագրում, որպեսզի քաղաքը շատ չվնասեն:
-Ձեր կարծիքով, Քեսաբի վրա հարձակումն իրականացրել են թուրքե՞րը, թե՞ թուրքերի ջանքերով` գրոհայինները:
-Պատկերը շատ հստակ և միանշանակ է: Քեսաբը Թուրքիայի սահմանին է, և գիշերը` 04:00-ի սահմաններում, թուրք սահմանապահները հատուկ անհետացել են, և գրոհայինները հարձակվել են Քեսաբի վրա: Հայ գյուղացիները, ովքեր ինքնապաշտպանության ջոկատում են եղել, պնդում են, որ Թուրքիայի կողմից զրահատեխնիկա է գործել: 1915 թվականին մեզ քրդերն են ջարդել Թուրքիայի հովանու ներքո: Այդ առումով պատկերը շատ նման է: Թուրքիայի մեղքը շատ հստակ է այս խնդրում: Բայց հարձակվել է «Ալ-Նուսրան» և պաշտոնապես հայտարարել է, որ ինքն է հարձակվել: Բնականաբար, իրենք փորձում են ցույց տալ, որ սա հայերի հետ կապված չէ:
-Այսինքն՝ Դուք խորին համոզում ունեք, որ սա հայկական քաղաքի և հայերի դեմ գործված արա՞րք է:
-Վստահ եք, չէ՞, որ Թուրքիա պետությունը չի ուզի իր սահմանի մոտ ունենալ հայկական որևէ տարր, դրա համար էլ լավ առիթ է եղել արտաքսելու հայերին: Բայց ես հուսով եմ, որ մեծ է էֆեկտը, որ ստացանք` համահայկական համախմբումը Քեսաբի շուրջը:
-Դուք տեսա՞ք ռուսական ռադիոտեղորոշիչ կայանը:
-Ոչ, չտեսանք, այն մեզնից ավելի հեռու էր, բայց Լաթաքիայից մի քիչ հեռու կա ռուսական նավերի կայանտատեղի: Շատ առումներով աշխարհաքաղաքական հատվածի մասին ենք խոսում, բայց մեզ դա այս պահին չի հետաքրքրում: Մեզ հետաքրքրում է հայերի անվտանգությունը և վերադարձն իրենց տները: Քեսաբի մեջ բավական մեծ սիմվոլիզմ կա, դրա համար էլ, իմ կարծիքով, հայերը համախմբվեցին: Այն Արևմտյան Հայաստանի վերջին գյուղն է, և շատ կարևոր է, որ շարունակի ապրել:
-Դուք շատ արագ որոշեցիք, որ պետք է գնաք: Այդքան արագ և անկազմակերպ որոշման պատճառները և արդյունքերը, որ ստացվեցին. որքանո՞վ է գոհացնում այդ մեծ համախմբումը Սփյուռքում, Հայաստանում, ամենուր:
-Ես՝ որպես պատգամավոր, այս պահի դրությամբ շատ գոհ եմ արդյունքներից: Մեզ պետք է ճանաչեն թե՛ մեր բարեկամները և թե՛ թշնամիները` որպես 10 միլիոնանոց ժողովրդի, և Հայաստան պետությունը` որպես այդ ժողովրդի հայրենիք: Այս առումով արդյունքներն ավելի քան հուսադրող են, որովհետև նման համախմբում ես չեմ հիշում: Սա ևս մեկ ապացույց է, որ մենք կարող ենք ազգովի ազդել գործընթացների վրա: Կարծում եմ` թե՛ Թուրքիայի, թե՛ Ասադի թշնամիների համար անսպասելի էր այս մեծ արձագանքը:
-Այն պահից, երբ Քիմ Քարդաշյանը, Շերը և պետքարտուղարությունը հայտարարություններով հանդես եկան, նույն CNN-ը և արևմտյան մամուլը իրադարձությունները սկսեցին լուսաբանել բավական հայամետ լույսի ներքո:
-Այո, նույն բանը տեղի ունեցավ նաև Ռուսաստանում: Համաշխարհային լրատվամիջոցները սկսեցին խոսել դեպքերից մեկ շաբաթ հետո, և այդ ամբողջը հայության շնորհիվ էր: Մեր վերջնական ցանկությունն այն է, որ քեսաբահայությունը վերադառնա Քեսաբ և շարունակի ապրել: Կասկած չկա, որ նրանք ուզում են վերադառնալ և ապրել Քեսաբում: Ամբողջ աշխարհն արդեն գիտի, որ կա նման հայկական գյուղ, և քեսաբցիները մեր բարձրացած աղմուկի արդյունքում պետք է ստանան երաշխիքներ:
Լաթաքիայում մենք հանդիպեցինք քրիստոնյա այլ եկեղեցիների ներկայացուցիչների հետ, որոնք ասացին, որ երբ իրենց էին նեղում՝ մեծ աղմուկ չէր բարձրանում: Երբ ահաբեկիչները ջարդում էին արամեական գյուղը, որը Քրիստոսի լեզվով խոսող վերջին գյուղն էր, նման աղմուկ չի բարձրացել:
-Անցյալ տարի` պատերազմի ամենաթեժ պահին, ես Հալեպում էի, և հայ համայնքի պատասխանատուների հետ հանդիպումներում մի կարևոր ուղերձ կար` չեզոքություն պահպանել, չլինել պրոասադական և որևէ կերպ տուրք չտալ գրոհայիններին, չփորձել կապեր հաստատել ընդդիմության հետ:
Դուք ալևիներով բնակեցված Լաթաքիայում էիք, և հստակ է, որ այն Ասադիա ամենակարևոր հենակետն է: Վստահ եմ, որ այստեղ Ասադի նկատմամբ կա այլ պատկառանք` անգամ հայերի կողմից: Ինչպիսի՞ն էին տրամադրությունները Դամասկոսում: Դուք հանդիպում էիք մի երկրի ղեկավարի, որն ամբողջ աշխարհի կողմից հռչակվել է որպես բռնապետ: Ձեր տպավորությունները՝ այս զգացողությունների հետ մեկտեղ:
-Նման հարցերին պետք է մի փոքր ռեալ մոտեցումներ ցուցաբերել: Չնշեմ ով, սակայն վերջերս մի շատ մեծ մարդ ասաց. «Ես պատրաստ եմ սատանայի հետ էլ հանդիպել, խոսել, եթե դրանից հայ ժողովրդին օգուտ կլինի»: Կարծում եմ` բացարձակ ռոմանտիզմ է հիմա քննարկել Ասադի կառավարման մեթոդները: Գուցե մեկ-երկու տարի առաջ հայերը փորձում էին ավելի չեզոք լինել, բայց հիմա չեզոքության իմաստ չեմ տեսնում: Վստահաբար, եթե այդ ուժերը հաղթեցին, այդ երկրում քրիստոնյաներ չեն ապրելու: Հայ համայնքը, համագործակցելով Սիրիայի գործող իշխանության հետ, պետք է որոշակի ամրություն և դիրք ունենա:
-Այստեղ Թուրքիան ունի մեղքի մեծ բաժին, իսկ մենք վստահ ենք, որ ունի: Թուրքերն առաջին անգամ դեմ հանդիման կանգնեցին հայկական այսպիսի ճնշման: Սա իևնչ ուղերձ էր Թուրքիային: Աշխատե՞ց այդ ճնշումը:
-Արևմուտքի կողմից սիրիական որևէ դեպք նման մեծ արձագանք չի ունեցել: Սա բոլորի, այդ թվում՝ Թուրքիայի համար, վստահաբար, մեծ անակնկալ էր: Հայկական Սփյուռքի մասին մարդիկ մոգական պատկերացում ունեին, այսօր այն ռեալություն ստացավ: Այն շոշափելի դարձավ Մոսկվայից մինչև Լոս Անջելես: Սա շատ մեծ հաղթանակ է: