Tert.am-ի հետ զրույցում Աֆղանական պատերազմի վետերանների միության նախագահ,ԱԺ պատգամավոր Արմեն Մխիթարյանն անդրադառնում է սիրիահայ համայնքի վերականգման խնդրին, երբ, ինչպես հնարավոր կլինի խոսել այդ մասին: Ըստ նրա՝ սիրիահայ համայնքը կվերականգնվի ոչ ամբողջությամբ, քանի որ սիրիական պատերազմը դեռ շատ կտևի։ Նա նաև անդրադառնում է ծայրահեղ իսլամի դեմ միջազգային հակաահաբկեչության և հայկական թիրախներին:
– Պարո՛ն Մխիթարյան, Փարիզի ահաբեկչություններից հետո այն օգտատերերի թվում էիք, որոնք իրենց ֆեյսբուքյան պրոֆիլները, ի նշան Ֆրանսիայի հետ համերաշխության, ներբեռնեցիք Ֆրանսիայի ազգային դրոշով: Նաև Աֆղանական պատերազմի վետերանների միության նախագահն եք, անցած դարի 80–ականներին կռվել եք Աֆղանստանուոմ, որտեղից հետո պետք է ծնվեր «Թալիբան»–ը։ Այսօրվա իրողությունների հետ ինչ-որ նմանություններ-տարբերություններ տեսնո՞ւմ եք:
-Այն ժամանակ «Իսլամական պետություն չկար», բայց նույն ծայրահեղական միջոցներ էին կիրառվում.նույն վերաբերմունքը գերիների նկատմամբ, երբ Խորհրդային բանակի գերիներին նույն ձևի տանջամահ էին անում, գլխատում… շատ բան չի փոխվել, ուղղակի ավելի է դաժանացել: Գնալով մեր երկրագունդը շատ փոքր է դառնում: Ու այս բոլոր գործընթացներին հետևելով ութսունականներից , 2001 թվականի սեպտեմբերի 11 դեպքերից, երբ Միացյալ Նահանգները զորքեր մտցրեց Աֆղանստան, ապա՝ ՆԱՏՕ-ի մոտ 40 երկիր: Եվ այս ընթացքում կարելի է արձանագրել չնչին արդյունքներ, հիմա էլ շատ երկրներ հանում են իրենց զորքերն Աֆղանստանից, բացի ԱՄՆ-ից, որը որոշեց, որ 5-6 հազարի չափ կոնտինգենտ պահել Աֆղանստանում՝ չբացառելով, որ այս Իսլամական պետությունն առաջանա հենց Աֆղանստանում: Ինչ վերաբերում է Մերձավոր Արևելքին, ապա այստեղ գունավոր հեղափոխությունները եկան կանգ առան Սիրիայում, որտեղ Ռուսաստանը կարողացավ պաշտպանել Ասադին: Եվ այդ տարիների ընթացքում, տարբեր իսլամական ծայրահեղական խմբավորումներ անջատվեցին և ստեղծեցին ԻՊ-ը:
-Ի դեպ, շատ սիրիահայեր, որ պատերազմի տարիներին տեղափոխվել են Հայաստան, նորից մեկնում են Սիրիա: Հիմա կա՞ որոշ լավատեսության համար հիմք, որ սիրիահայ համայնքը, որը ամենահզորն էր և որի բեկորներն են մնացել այս պատերազմների արդյունքում, կվերականգնվի:
-Համաձայն եմ՝ սիրիահայ, իրանահայ համայնքները, լիբանանահայությունը, մեր հայապահպան գործունեության համար մեծ դեր են խաղում, և ցավոք, կորցրեցինք: Եվ ըստ իս, այն համայնքը, որ ունեցել ենք հինգ-տասը տարի առաջ, չի լինի: Կվերադառնան, բայց այս պատերազմը դեռ շատ ջուր է տանելու, երկար է տևելու: Ոնց որ Իրաքում նոր կառավարություն հաստատվեց, բայց ամեն ամիս ու շաբաթ ահաբեկչություններ են տեղի ունենում:
-Վերջերս հրապարակված միջազգային հեղինակավոր զեկույցի համաձայն, Հայաստանը ահաբեկչության տեսանկյունից ամենաապահով երկրների շարքում է տարածաշրջանում: Ինչ պատճառներ եք տեսնում դրանում:
-Մեր երկրում համեմատական անվտանգության համար մի քանի հիմնական պատճառներ կան, առաջինը, որ Հայաստանը մոնոէթնիկ երկիր է, 97 տոկոս ազգությամբ հայ և քրիստոնյա բնակչությամբ։ Եվ երկրորդը՝ մեր սահմաններն են, մեզ մոտ շատ դժվար է այլ պետություններից՝ աֆրիկյան, մահմեդական պետություններից վիզաների տրամադրումը շատ բարդ և հանգամանալից գործընթաց է: Հավատացեք՝ ամեն մի քաղաքացու համար Ազգային անվտանգության ծառայության և Արտաքին գործերի նախարարության հատուկ թույլատվությունն է պահանջվում:
-Իսկ սիրիահայերի այս հոսքը, որ եղավ, նաև Իրանից բազմաթիվ քաղաքացիներ ներսուդուրս են անում: Արդյո՞ք ինչ-որ ծպտյալ անձինք Իրանի կամ սիրիահայերի անվան տակ չեն կարող մուտք գործել:
-Նախ, դրա համար պետք է փաստաթղթեր՝ արձանագրեր կեղծվեն, և հետո, հայը հային գիտի, ճանաչում է, ես համարյա բացառում եմ հայի անվան տակ ինչ-որ իսլամիստի մուտքը ՀՀ: Ամեն դեպքում, մենք պետք է որպես պետություն զգոն լինենք, որովհետև դա մի չարիք է, որը ծառացած է ողջ քաղաքակիրթ աշխարհի առաջ: Հատկապես, քրիստոնյա, և մենք շրջապատված լինելով մուսուլմանական երկրներով, և չպետք է մոռանանք, որ մեր սահմաններից ոչ հեռու քրդերը թուրքերի հետ պատերազմներ են մղում: Պետք է զգոն լինենք և սահմանները պետք է կարողանանք պահպանել:
-Մի կողմից կան տվյալներ, որ Ադրբեջանից զինյալներ էին գնում Սիրիայում կռվում, բայց մյուս կողմից իրենց ղեկավարների մակարդակով հնչել են ադրբեջանական նավթի նկատմամբ նկրտումներ, ինչ գործընթացներ սպասել հարևան և ոչ բարեկամ պետությունում: Սա նոր մարտահրավե՞ր է Հայաստանի համար:
-Նավթը որևէ բանի հետ կապ չունի: Իսկ «Իսլամական պետութունում» կռվում են զինյալներ ոչ միայն Ադրբեջանից, այլև միջինասիական պետություններից՝ Տաջիկստանից, Ղրղզստանից Հյուսիսային Կովկասից և, առհասարակ, ԱՊՀ տարածաշրջանի մահմեդական երկրներից ու բնակչությունից: Դրա համար , այդ պետություններում ԻՊ–ի համար կռվելը քրեականացրել են՝ ծանր պատժաչափերով: Իսկ Ռուսաստանում արդեն ոչ էլ բռնում ու դատում են, միանգամից ոչնչացնում են:
-Բակո Սահակյանի հայտնի հարցազրույցը տարաբնույթ մեկնաբանությունների տեղիք տվեց, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանը կարող է ծառայել համաշխարհային հակաահաբեկչական պայքարի համատեքստում: Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում:
-Ես կասկածում եմ, որ նման բան լինի, համենայնդեպս, Հայաստանում Ռուսաստանն ունի ռազմական օդակայան, որը կարող են օգտագործել: Իսկ Ստեփանակերտինի մասին բարձրաձայնումն ավելի շատ քաղաքական նպատակ ուներ, և կարծում եմ, գոնե եռանախագահող երկրներից ԱՄՆ-ը դրան կտրականապես դեմ կլինի: